PFAS in de bodem
Evenwichtige en proportionele aanpak gevraagd
PFAS in de bodem
PFAS duikt overal op. In dossiers, in vergunningen, in vergaderingen waar niemand nog zeker weet wat veilig of aanvaardbaar betekent. Gevolg? Projecten vertragen, budgetten ontsporen. En ondertussen schuiven normen, inzichten en verwachtingen verder.
In die onzekere context helpt Witteveen+Bos opdrachtgevers PFAS te vertalen naar duidelijke, verdedigbare projectkeuzes. Steeds met één lijn: een evenwichtige en proportionele aanpak: effectief saneren tot een niveau dat noodzakelijk én haalbaar is. Wat betekent dat voor jouw project?
PFAS zit overal, saneren is complex.
In 2021 toonde VITO aan dat PFAS wijdverspreid voorkomt in Vlaanderen. 50 stalen uit de toplaag (0-20 cm) van onverdachte Vlaamse bodems werden geanalyseerd. Dat leverde een antropogene achtergrondwaarde op van 1,5 µg/kg ds voor PFOS en 1,0 µg/kg ds voor PFOA.
In mensentaal: dit is het ‘normale’ niveau in bodem, puur door menselijk handelen. Zit je boven deze norm, dan is er extra vervuiling door een specifieke bron.
In 2024 herhaalde VITO de metingen. De bodemresultaten werden bevestigd, maar de conclusies voor het grondwater waren alarmerender. Zeker in het licht van strengere normen voor oppervlaktewater.
'Wetenschap schuift verder. Regels worden strenger. Onzekerheid groeit bij bedrijven, overheden en bouwheren.'
Waarom het vandaag vaak vastloopt
Het kernprobleem? Niemand kent vandaag alle risico’s van PFAS voor mens en milieu. Nieuwe studies verschuiven voortdurend het beeld van toxiciteit, verspreiding en gedrag. Deze wetenschappelijke onzekerheid duwen samen met media-aandacht en publieke opinie het beleid richting strengere normen en regels.
Bijkomende uitdagingen? PFAS komt voort uit vele bronnen die zich ook vaak vermengen. Oorzaken blijven zelden zuiver te herleiden. Dat maakt PFAS tegelijk een milieuprobleem als een beleidsmijnveld. Voor bodem bestaan er vandaag geen vaste normen meer, enkel richtgevende toetsingswaarden voor onderzoek en sanering. Met focus vooral op duidelijke hotspots (bv. oude brandblusoefenterreinen) en diffuse verontreiniging met impact op grondverzet.
De sanering van PFAS is bovendien technisch bijzonder uitdagend. Veel PFAS-verbindingen zijn slecht afbreekbaar en logen makkelijk uit naar het grondwater, waardoor ze zich snel verspreiden. Ontgraven en reinigen is duur. Datzelfde geldt eveneens voor de uitdagende sanering van PFAS in grondwater/ afvalwater/ bemalingswater.
Tot slot staan de PFAS-verbindingen met ultrakorte ketens zelf nog bijna niet op de radar. Deze vormen een extra uitdaging vanwege het voorkomen in hogere concentraties en de moeilijke behandeling ervan.
.jfif.jpg)
Aanpak en visie
Witteveen+Bos werkt met PFAS binnen alle type bodemonderzoeken: verkennend, oriënterend, beschrijvend, sanering en grondverzet. We draaien ook mee in grootschalige PFAS-studies. Daarbij onderzoeken we PFAS-gedrag en ontwikkelen we nieuwe saneringstechnieken.
Een interne onderzoekscel volgt beleid, wetenschap, methodieken, tools en oplossingen op de voet. Zo verfijnen we onze aanpak en anticiperen we snel.
Centraal in onze PFAS-visie staat steeds een maatschappelijke kosten-batenanalyse. Tot welk niveau loont saneren maatschappelijk? Welke baten wegen op tegen welke kosten? Welke neveneffecten raken de omgeving? Onze lijn: streven naar een evenwichtige en proportionele aanpak. Waarbij we effectief verwijderen tot een niveau dat noodzakelijk en haalbaar is.
Voor de sanering van grondwater/afvalwater/bemalingswater houden we de vinger aan de pols. Witteveen+Bos pioniert op het vlak van wetenschappelijk onderzoek en zoekt daarbij - in nauwe samenwerking met onze klanten - naar concrete, werkbare reinigingsoplossingen op maat.
Zit jouw project vast door PFAS-onzekerheid? Laten we die samen scherp krijgen.
Meer informatie?
.jpg)
.jpg)
