Immobilisatietesten PFAS
Van onzeker risico naar bruikbaar materiaal
Immobilisatietesten PFAS
Licht vervuilde PFAS-gronden stapelen zich op in Vlaanderen. Op papier lijkt de verontreiniging beheersbaar, maar zodra regenwater insijpelt, spoelen PFAS-verbindingen makkelijk naar het grondwater. Precies dat verspreidingsrisico hypothekeert hergebruik, drijft kosten op en haalt ook waardevolle bodemcomponenten weg bij klassieke reiniging.
Om dat patroon te doorbreken, onderzocht Witteveen+Bos of we PFAS in de bodem kunnen vasthouden in plaats van ze eruit te wassen. Met andere woorden: hoe maken we PFAS-houdende grond opnieuw inzetbaar zonder de risico’s te verplaatsen?
Van labo naar pilootproef
Om de uitloging te temperen, testte ons team een brede reeks toeslagstoff en. Eerst in het labo, om te bepalen welke producten eff ectief PFAS binden, welke dosering het beste werkt en hoe kalk de prestaties beïnvloedt, zeker voor mengsels met actieve kool. Twee toeslagstoff en kwamen als veelbelovend naar voren: één volledig mineraal, één hybride variant op basis van mineralen én actieve kool. Beide vertrokken naar de pilootproeven, telkens in een lage én hoge dosering
Realistische testopstelling
Voor de pilootfase werkten we in IBC-containers met 0,8 m³ bodem. Twee types:
- lemige grond met een hogere startconcentratie PFAS;
- zandige grond met een lage startconcentratie;
- we testten verschillende mengmethodes die het echte werk nabootsen. Twee bleken het meest kansrijk:
- infrezen van toeslagstof in de bodem met een landbouwfrees;
- toevoegen in een geconcentreerde laag onderaan.
Daarna volgde de reality check: dagelijkse of tweedaagse bevloeiing met 100 liter regen- of leidingwater, en stalen nemen via de aftapkraan. Tussendoor analyseerden we boringen in de grond zelf.
- lemige containers: 32 doorspoelingen;
- zandige containers: 19 doorspoelingen.
Wat leren de proeven ons?
De kern: toeslagstoff en binden PFAS eff ectief en verlagen de uitloging voldoende sterk om hergebruik realistischer te maken. Interessant: het eff ect houdt stand op middellange termijn, wat belangrijk is voor elke toepassing in de praktijk.
Onderweg verzamelden we ook inzichten die de sector vooruit helpen:
- PFAS in bodem blijkt sterk heterogeen verdeeld, representatieve staalname vraagt extra aandacht;
- er zit een aanzienlijke meetonzekerheid op stalen, vooral bij lage concentraties;
- laboresultaten verschillen soms van pilootproeven door schaal, menging en waterdynamiek;
- kalk kan de werking van actieve kool sterk downgraden.
Waar schuiven we mee op?
Enkele jaren geleden was immobilisatie van PFAS nog hypothetisch. Vandaag ligt er een onderbouwde methode met aantoonbare impact. Het opent de deur naar:
- veilig hergebruik van licht PFAS-houdende gronden;
- minder verlies van bodemkwaliteit;
- minder nood aan dure en energie-intensieve verwerking.
Meer weten?
.jpg)
