Ontwerpen voor biodiversiteit

Ontwerpen voor biodiversiteit

Waarom biodiversiteit in elk project telt

De cijfers zijn helder: sinds 1990 zijn de populaties wilde dieren in Nederland gemiddeld gehalveerd. Leefgebieden verdwijnen of raken versnipperd, vervuiling neemt toe en klimaatverandering verandert ecosystemen sneller dan soorten zich kunnen aanpassen.

Maar er is ook een andere ontwikkeling: steeds meer partijen zien biodiversiteit als integraal onderdeel van duurzame projecten. En terecht, want gezonde ecosystemen leveren essentiële diensten, ze zuiveren water en lucht, bufferen klimaatextremen en dragen bij aan onze gezondheid en welzijn.

Als Witteveen+Bos hebben we directe invloed op hoe de fysieke leefomgeving eruit komt te zien. We werken aan infrastructuur, waterbeheer, gebiedsontwikkeling - projecten die decennia meegaan. De ontwerpkeuzes die we vandaag maken, bepalen welke natuur er morgen is.

Trias Ecologica

Bij het toepassen van de EOP’s gebruik je de Trias Ecologica om te bepalen welke maatregelen het meest effectief zijn. Deze drietrapshiërarchie, geïnspireerd op de Trias Energetica, helpt je om bewust keuzes te maken voor biodiversiteit. De kern: streef altijd naar de hoogste trap (natuur centraal). Pas als dit niet haalbaar is, overweeg je de trap eronder. Zo maak je de grootste impact.

Ecologische ontwerp principes (EOP’s)

Bij Witteveen+Bos zien we biodiversiteit als een ontwerpopgave. Maatregelen voor meer biodiversiteit zijn onderdeel van het ontwerp, net als andere aspecten van een project.

Daarom hebben we de Ecologische Ontwerpprincipes (EOP’s) ontwikkeld: een hulpmiddel dat past binnen onze integrale ontwerpmethode en je helpt om ontwerpkeuzes te maken die biodiversiteit versterken.

De EOP’s zijn bedoeld voor alle disciplines, want juist ook in bijvoorbeeld een gebouwde omgeving of infrastructuur, waar natuur niet vanzelfsprekend is, helpen de EOP’s om voor biodiversiteit te ontwerpen. Per vakgebied van infrastructuur, waterbouw, energie, water en milieu vind je concrete voorbeelden in de visualisaties met EOP’s.

Schalen en type projecten

Biodiversiteit kun je versterken in elk project, ongeacht de schaal. Of je werkt aan een regionale waterstrategie of het ontwerp van een enkele sluis, de EOP’s bieden handvatten.

De drie schalen - systeem, netwerk en object - vormen geen hiërarchie in waarde. Een goed uitgevoerde objectmaatregel kan ook impact hebben op systeemniveau, bijvoorbeeld één beschutte plek kan een kraamkamer voor vissen bieden die effect heeft op het hele watersysteem. De schaal bepaalt wel welk type maatregelen mogelijk zijn. Binnen elke schaal pas je de eerder genoemde Trias Ecologica toe: streef naar natuur centraal, kies voor balans als dat niet lukt, en gebruik natuurlijke oplossingen wanneer de mens centraal staat. Hieronder vind je de illustratie van de schalen met bijbehorende toelichting ernaast.

Meer weten over de EOP’s?

<>