De mega opgave van TenneT
De mega opgave van TenneT
Door het gestegen aanbod van en vraag naar duurzamer opgewekte elektriciteit moet ons elektriciteitsnetwerk worden gemoderniseerd en uitgebreid. Met een toenemende kans op netcongestie neemt de urgentie van deze enorme opgave toe. Het sleutelwoord is versnellen: een puzzel die verschillende partijen moeten leggen.
TenneT investeert tot en met 2040 65 miljard euro in de modernisering en uitbreiding van ons elektriciteitsnet. Deels in beton, staal en koper (hoogspanningsstations, ondergrondse kabels, bovenleidingen), en deels in flankerende projecten, bijvoorbeeld maatregelen die circulariteit en biodiversiteit stimuleren.
Voor deze megaklus heeft TenneT raamcontracten afgesloten met verschillende partijen, waaronder E-MERGE, een combinatie van Witteveen+Bos, Antea Group en Bilfinger. E-MERGE is actief in de raamovereenkomst EU-300 voor technische en ruimtelijke ingenieursdiensten, veelal in grote, complexe, integrale trajecten met een lange looptijd.
Grotere capaciteit
Zo is E-MERGE onder meer betrokken bij het voortraject van de bouw van twee nieuwe hoogspanningsstations in Emmen. Het project omvat de aanleg van ondergrondse kabels om de nieuwe stations aan te sluiten op het hoogspanningsnetwerk. Daarmee wordt de transportcapaciteit twee tot drie keer groter, zodat aan een toenemende vraag en aanbod van duurzame energie kan worden voldaan.
Het project Noord-Holland Noord gaat om een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding die aansluit op een nieuw te bouwen station nabij het bestaande 150 kV station Middenmeer naar een nieuw te bouwen station op de bestaande 380 kV-lijn Beverwijk-Oostzaan.
Integrale aanpak voor complexe opgave
‘Deze projecten vereisen een integrale aanpak. Er lopen verschillende werksporen – planologie, techniek, onderzoeken- deels parallel aan elkaar’, stelt contractmanager Teun van Breukelen. ‘Dat is zowel in de verkennings- als de ontwerpfase het geval. Zo nemen we met de opdrachtgever alternatieve routes en locaties onder de loep. In milieueffectrapportages onderzoeken we de effecten op mens en milieu. Via bodemonderzoek brengen we de samenstelling, stevigheid en waterlagen in kaart, cruciaal voor het ontwerp en de vergunningen. Participatie, dus de afstemming met de omgeving, van bewoner en grondeigenaar tot bestuurder, is cruciaal. Dat is gezien de schaalgrootte van zulke projecten een gecompliceerd traject. Uiteindelijk werken we toe naar een voorkeursalternatief dat vervolgens nader wordt uitgewerkt.’
Dakpannen
Het is, gezien de complexiteit en de afstemming met de omgeving, niet verwonderlijk dat de looptijd van deze grootschalige, ingrijpende projecten tussen de 10 en 12 jaar ligt. Circa twee derde wordt in beslag genomen door de plan- en ontwerpfase, de uitvoering duurt circa 3 tot 4 jaar.
‘In de eerste fase werken we met TenneT aan maatregelen waarmee deze in elkaar kunnen drukken’, zegt programmamanager Patrick Mulder. ’Logisch, we kunnen op 8 jaar meer tijd winnen dan op 4 jaar.’
Dat gebeurt onder meer via integrale projectaanpak waarbij de werksporen en de onderlinge afhankelijkheden in kaart worden gebracht. Veelal overlappen de werksporen elkaar als dakpannen: van een sequentiële naar een parallelle, deels overlappende aanpak.’
Andere mindset
Dit vergt wel de nodige projectmanagementvaardigheden en een andere mindset, stelt programmamanager Tonny van Wijck, die onder meer ‘Emmen’ onder zijn hoede heeft. ‘Een voorwaarde is een centrale projectomgeving waarin we techniek, onderzoeksdata en omgeving samenbrengen. Vanuit onze brede expertise kunnen we als E-MERGE meerwaarde bieden om deze aspecten aan elkaar te knopen en de big picture kunnen schetsen. Dat helpt in de besluitvorming binnen het project.’
Versnellen is ook een kwestie van de manier waarop TenneT en de E-MERGE-partners opereren, aldus Tonny. ‘We werken vanuit partnership en vertrouwen. Dat betekent dat we vaker initiatief moeten nemen en onze expertises volledig benutten waarbij we wel elkaar op de hoogte houden.’
‘Professionaliteit vormt het fundament van iedere succesvolle samenwerking. Even bepalend is de kwaliteit van de relatie tussen partners. Het draait om wederzijds vertrouwen, gedeelde waarden en een gezamenlijk gevoel van verantwoordelijkheid.’
Voor Abdirezak Ljatifi, Category Manager EU-300 bij TenneT, is naast een professionele aanpak de menselijke factor geen aanvullende voorwaarde, maar een doorslaggevend element bij het succesvol realiseren van projecten binnen de afgesproken planning, het beschikbare budget en de vastgestelde kwaliteitsnormen:
‘In de startfase wordt bewust geïnvesteerd in het opbouwen van wederzijds begrip. Het leren kennen van elkaars werkwijzen, belangen en verwachtingen vormt daarbij het uitgangspunt. Door vroegtijdig duidelijkheid te creëren over rollen, verantwoordelijkheden en kaders, wordt een solide fundament gelegd. Transparantie speelt hierin een centrale rol. Openheid over ambities, mogelijkheden en risico’s, maar ook over beperkingen voorkomt onduidelijkheden in latere projectfasen en vergroot de voorspelbaarheid van uitvoering en resultaat. Uiteindelijk staat het gezamenlijke doel centraal: het tijdig en betaalbaar realiseren van projecten die bijdragen aan een betrouwbare en duurzame energievoorziening.’
Standaardisatie en AI als projectversnellers
Dit jaar loopt het huidige raamcontract met TenneT af en staat de aanbesteding voor de nieuwe raamovereenkomst EU-400 in de startblokken. Een goed moment om het net op te halen en lessen te trekken uit de afgelopen 3.5 jaar.
‘Nog meer aandacht voor de projectfase-overgangen’, stelt Teun. ‘De afzonderlijke werksporen vergen nu eenmaal de tijd die ervoor staat. In de tussenfases zit potentiële tijdwinst. Een ander punt is standaardisatie als projectversneller, zoals het modulair ontwerpen van stations en het standaardiseren van mastontwerpen. Daarnaast is het belangrijk om leveranciers te betrekken bij het stellen van (uniforme) eisen. De markt moet het ook willen en kunnen bouwen.’
‘Versnellen is een continue uitdaging voor E-MERGE’, vult Patrick aan. ‘Waar kunnen we repetitieve taken automatiseren zodat we ons kunnen richten op de complexiteit. Daarnaast zoeken we steeds meer naar het toepassen van AI. Dat brengt tijdwinst en tijd is uiteindelijk geld en lagere maatschappelijke kosten.’
Meer informatie