Biodiversiteit en klimaat

De biodiversiteit onderwater en bovenwater staat in Nederland onder druk door klimaatverandering. Actie is gevraagd, maar waar begin je? Witteveen+Bos heeft samen met partners twee stresstesten ontwikkeld: één voor waterkwaliteit en één biodiversiteit. Deze testen helpen bij het beantwoorden van een essentiële vraag: welke wateren en gebieden zijn gevoelig voor klimaatverandering en welke zijn robuuster?

Kwetsbaar

De Stresstest Waterkwaliteit is door Witteveen+Bos ontwikkeld samen met Ambient in opdracht van STOWA, voor toepassing binnen het DPRA (Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie). Hiermee hebben waterbeheerders - lokale overheden, waterschappen en rijksoverheid - een handzame tool om klimaatgerelateerde kwetsbaarheden in hun watersystemen in kaart te brengen.

De Stresstest Waterkwaliteit heeft zijn waarde in de praktijk al bewezen in projecten van onder meer hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, waterschap Amstel, Gooi en Vecht, de provincie Overijssel en Rijkswaterstaat. RWS heeft samen met Rijkswaterstaatregio’s en Witteveen+Bos voor alle 54 KRW-waterlichamen de klimaatkwetsbaarheden onderzocht.

Uit de test bleek dat alle waterlichamen kwetsbaar tot zeer kwetsbaar zijn. De oorzaken per watersysteem verschillen sterk, maar opvallend vaak komen dezelfde factoren bovendrijven. Zoals: een hoge nutriëntenbelasting, toxische druk, een beperkte ruimte voor ecologie en het ontbreken van natuurlijke dynamiek.

Biodiversiteit

De tweede test is de Stresstest Biodiversiteit die Witteveen+Bos in opdracht van het ministerie van LVVN ontwikkeld. In deze test wordt de kwetsbaarheid van biodiversiteit voor klimaatverandering op basis van de abiotische factoren in beeld gebracht.

De stresstest werkt methodisch hetzelfde als de Stresstest Waterkwaliteit. Alleen wordt nu gekeken of de voorwaardelijke condities voor terrestrische flora en fauna voldoende zijn om een gezonde habitat te vormen - nu en in de toekomst. De test is ontwikkeld voor heel Nederland, maar eerst uitgewerkt voor toepassing op hoge zandgronden. In de nabije toekomst wordt deze Stresstest Biodiversiteit vrijwel zeker aangepast naar en daarmee ingezet voor andere bodems zoals kleigronden.

Solide fundament

Witteveen+Bos draagt met het ontwikkelen van beide testen in belangrijke mate bij aan behoud en bescherming van onze natuur: zowel boven als onderwater. De stresstesten vormen een solide fundament waarop waterbeheerders, terreinbeheerder en overheden in brede zin handvatten krijgen om huidige en toekomstige uitdagingen aan te pakken.